मतदान केंद्रावर जाण्यापूर्वी यादीतील नाव निश्चित करा; ‘या’ १२ पर्यायी पुराव्यांच्या आधारे बजावता येणार मतदानाचा हक्क
लोकशाहीच्या उत्सवात आपला सहभाग नोंदवण्यासाठी मतदान करणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. मात्र, मतदानाला जाण्यापूर्वी मतदार यादीत आपले नाव आहे की नाही, हे तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. अनेकदा मतदान केंद्रावर पोहोचल्यानंतर नाव नसल्यामुळे मतदारांना मनस्ताप सहन करावा लागतो. हा गोंधळ टाळण्यासाठी निवडणूक आयोगाने आता नाव शोधण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि डिजिटल केली आहे.
घरबसल्या मतदार यादीत नाव शोधण्याची सोपी पद्धत
मतदार यादीत नाव तपासण्यासाठी आता कोणत्याही कार्यालयात किंवा मतदान केंद्रावर चकरा मारण्याची गरज नाही. तुम्ही घरबसल्या राज्य निवडणूक आयोगाच्या ‘महाएसी व्होटर लिस्ट’ (mahasecvoterlist.in) या अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा आयोगाच्या ‘मताधिकार’ (Matadhikar) या मोबाईल ॲपद्वारे तुमचे नाव शोधू शकता. या पोर्टलवर ‘Search by Name’ हा पर्याय निवडून तुमचे पूर्ण नाव, जिल्हा आणि संबंधित महानगरपालिकेचे नाव टाकल्यास तुम्हाला तुमचा प्रभाग, भाग क्रमांक आणि मतदान केंद्राची संपूर्ण माहिती उपलब्ध होईल.
ओळखपत्र हरवले असल्यास घाबरू नका
अनेक मतदारांकडे ‘मतदार ओळखपत्र’ (EPIC Card) उपलब्ध नसते किंवा ते हरवलेले असते. अशा वेळी मतदान करता येईल की नाही, अशी भीती वाटते. परंतु, निवडणूक आयोगाच्या नियमानुसार, केवळ ओळखपत्र नाही म्हणून तुम्हाला मतदानापासून रोखता येत नाही. सर्वात महत्त्वाची अट ही आहे की, तुमचे नाव अधिकृत मतदार यादीत असणे अनिवार्य आहे. जर तुमचे नाव यादीत असेल, तर तुम्ही आयोगाने निश्चित केलेल्या १२ पर्यायी ओळखपत्रांपैकी कोणताही एक पुरावा दाखवून तुमचा मतदानाचा हक्क बजावू शकता.
मतदानासाठी ग्राह्य धरली जाणारी १२ पर्यायी ओळखपत्रे
मतदार ओळखपत्र नसेल, तर खालीलपैकी कोणताही एक मूळ (Original) पुरावा दाखवून तुम्ही मतदान करू शकता:
-
आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड.
-
भारतीय पासपोर्ट आणि ड्रायव्हिंग लायसन्स.
-
बँक किंवा टपाल कार्यालयाने जारी केलेले छायाचित्रासह पासबुक.
-
मनरेगा जॉब कार्ड आणि कामगार मंत्रालयाने जारी केलेले आरोग्य विमा स्मार्ट कार्ड.
-
छायाचित्रासह असलेले निवृत्तीवेतन (Pension) दस्तावेज.
-
केंद्र/राज्य सरकार किंवा सार्वजनिक उपक्रमांचे कर्मचारी ओळखपत्र.
-
खासदार, आमदार किंवा विधान परिषद सदस्यांना जारी केलेली अधिकृत ओळखपत्रे.
-
दिव्यांग व्यक्तींसाठीचे युनिक डिसॅबिलिटी आयडी (UDID) कार्ड.
-
एनपीआर (NPR) अंतर्गत आरजीआय (RGI) कडून जारी केलेले स्मार्ट कार्ड.
लोकशाहीच्या उत्सवात सहभागी होण्याचे आवाहन
थोडक्यात सांगायचे तर, मतदान करण्यासाठी केवळ मतदार ओळखपत्रच हवे असे नाही. वर दिलेल्या १२ पुराव्यांपैकी कोणतेही एक कार्ड आणि मतदार यादीतील तुमचे नाव तुम्हाला मतदान केंद्रापर्यंत घेऊन जाऊ शकते. त्यामुळे उद्या मतदानासाठी घराबाहेर पडण्यापूर्वी आपले नाव यादीत तपासून घ्या आणि आपला मौल्यवान मतदानाचा हक्क बजावून लोकशाही बळकट करण्यासाठी योगदान द्या.
