मतदान केंद्रावर जाण्यापूर्वी यादीतील नाव निश्चित करा; ‘या’ १२ पर्यायी पुराव्यांच्या आधारे बजावता येणार मतदानाचा हक्क
लोकशाहीच्या उत्सवात आपला सहभाग नोंदवण्यासाठी मतदान करणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. मात्र, मतदानाला जाण्यापूर्वी मतदार यादीत आपले नाव आहे की नाही, हे तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. अनेकदा मतदान केंद्रावर पोहोचल्यानंतर नाव नसल्यामुळे मतदारांना मनस्ताप सहन करावा लागतो. हा गोंधळ टाळण्यासाठी निवडणूक आयोगाने आता नाव शोधण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि डिजिटल केली आहे.
घरबसल्या मतदार यादीत नाव शोधण्याची सोपी पद्धत
मतदार यादीत नाव तपासण्यासाठी आता कोणत्याही कार्यालयात किंवा मतदान केंद्रावर चकरा मारण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही तुमच्या मोबाईल किंवा संगणकावरून राज्य निवडणूक आयोगाच्या mahasecvoterlist.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊ शकता. तसेच, आयोगाचे ‘मताधिकार’ (Matadhikar) हे मोबाईल ॲप डाऊनलोड करून त्याद्वारेही नाव शोधता येते. या पोर्टलवर गेल्यावर ‘Search by Name’ हा पर्याय निवडा. त्यानंतर तुमचे पूर्ण नाव, जिल्हा आणि संबंधित महानगरपालिकेचे नाव नोंदवल्यास तुमचा प्रभाग, भाग क्रमांक आणि मतदान केंद्राचा पत्ता यासह संपूर्ण माहिती स्क्रीनवर उपलब्ध होईल.
ओळखपत्र हरवले असल्यास चिंता नको
अनेक मतदारांकडे अधिकृत ‘मतदार ओळखपत्र’ (EPIC Card) उपलब्ध नसते किंवा काही कारणास्तव ते हरवलेले असते. अशा परिस्थितीत मतदान करता येईल का, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. याचे उत्तर ‘हो’ असे आहे. निवडणूक आयोगाच्या नियमानुसार, केवळ मतदार ओळखपत्र नाही म्हणून तुम्हाला मतदानापासून वंचित ठेवता येत नाही. सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे, तुमचे नाव अधिकृत मतदार यादीत असणे अनिवार्य आहे. जर तुमचे नाव यादीत असेल, तर तुम्ही आयोगाने ग्राह्य धरलेल्या इतर १२ पर्यायी पुराव्यांपैकी कोणताही एक दाखवून मतदान करू शकता.
मतदानासाठी ग्राह्य धरले जाणारे १२ पर्यायी पुरावे
मतदार ओळखपत्र नसेल, तर मतदान केंद्रावर खालीलपैकी कोणताही एक मूळ पुरावा दाखवून तुम्ही तुमचा मतदानाचा हक्क बजावू शकता:
-
आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड.
-
भारतीय पासपोर्ट आणि ड्रायव्हिंग लायसन्स.
-
बँक किंवा टपाल कार्यालयाने जारी केलेले छायाचित्रासह पासबुक.
-
मनरेगा जॉब कार्ड आणि कामगार मंत्रालयाचे आरोग्य विमा स्मार्ट कार्ड.
-
छायाचित्रासह असलेले निवृत्तीवेतन (Pension) दस्तावेज.
-
केंद्र/राज्य सरकार किंवा सार्वजनिक उपक्रमांचे कर्मचारी ओळखपत्र.
-
खासदार, आमदार किंवा विधान परिषद सदस्यांना जारी केलेली अधिकृत ओळखपत्रे.
-
दिव्यांग व्यक्तींसाठी असलेले युनिक डिसॅबिलिटी आयडी (UDID) कार्ड.
-
NPR अंतर्गत RGI कडून जारी केलेले स्मार्ट कार्ड.
मतदानापूर्वीची तयारी आणि नागरिकांना आवाहन
मतदान केंद्रावर जाण्यापूर्वी केवळ आपले नाव यादीत शोधून चालणार नाही, तर वर दिलेल्या ओळखपत्रांपैकी एक मूळ (Original) ओळखपत्र सोबत ठेवणे आवश्यक आहे. मतदानाच्या दिवशी होणारी गर्दी आणि गोंधळ टाळण्यासाठी आजच आपले नाव आणि मतदान केंद्र ऑनलाइन तपासून घ्यावे. लक्षात ठेवा, तुमचे एक मत शहराच्या आणि राज्याच्या विकासासाठी अत्यंत मोलाचे आहे. त्यामुळे कोणतीही सबब न सांगता, उपलब्ध असलेल्या पुराव्यांसह मतदान केंद्रावर जा आणि आपल्या मौल्यवान मतदानाचा हक्क नक्की बजवा.
